Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, doanh nghiệp F&B nhỏ cần hiểu đúng hành vi khách hàng để tối ưu vận hành và doanh thu. Dữ liệu hóa đơn mang đến góc nhìn thực tế về cách khách hàng chi tiêu, lựa chọn sản phẩm và tần suất mua. Từ đó, các chuỗi cà phê có thể xây dựng chiến lược phù hợp thay vì dựa vào cảm tính.

1. Dữ liệu hóa đơn hé lộ hành vi khách hàng chuỗi cà phê chính xác hơn khảo sát

Trong nghiên cứu tháng 3/2026, Q&Me đã thu thập và phân tích hóa đơn từ 200 người tiêu dùng tại 5 chuỗi cà phê lớn gồm Trung Nguyên Legend, Starbucks, Phúc Long, KATINAT và Highlands Coffee. Dữ liệu được phân bổ đồng đều giữa TP.HCM và Hà Nội, bao gồm cả ngày thường, cuối tuần và các khung giờ sáng – tối nhằm phản ánh đầy đủ hành vi tiêu dùng.

Khác với phương pháp khảo sát truyền thống, dữ liệu hóa đơn cho thấy cách khách hàng thực sự chi tiêu và lựa chọn sản phẩm. Nhờ đó, doanh nghiệp F&B có thể hiểu rõ hơn hành vi khách hàng chuỗi cà phê Việt Nam dựa trên trải nghiệm thực tế thay vì cảm tính.

2. Mức chi tiêu tại chuỗi cà phê Việt Nam: Nhỏ trên từng hóa đơn, lớn trong hành vi tiêu dùng

Dữ liệu cho thấy mức chi tiêu trung bình tại chuỗi cà phê Việt Nam đạt khoảng 110.000 VND/lượt ghé thăm, trong khi mỗi khách chi khoảng 63.000 VND. Thoạt nhìn, con số này có thể khiến nhiều người nghĩ rằng giá trị không cao, nhưng thực tế lại phản ánh rõ nét hành vi khách hàng chuỗi cà phê theo hướng tiêu dùng nhanh, gọn và đều đặn.

Tổng quan về hành vi chi tiêu của người tiêu dùng tại các chuỗi cà phê.
Nguồn: Q&Me – “Vietnam’s Coffee Chain Landscape: Insights from Receipt Analysis”

Một lượt ghé quán điển hình chỉ có 1,6 người và gọi trung bình 1,7 món, cho thấy phần lớn khách hàng đến một mình và rời đi nhanh chóng. Tuy nhiên, khi xuất hiện các nhóm bạn, cặp đôi hoặc gia đình, giá trị hóa đơn lập tức tăng lên 165.000 – 180.000 VND, cho thấy tiềm năng tăng trưởng rõ rệt từ các tình huống đi cùng.

Khách hàng cá nhân phổ biến cả ngày thường và cuối tuần, trong khi khách hàng đi theo nhóm (cặp đôi, nhóm bạn, gia đình) phổ biến vào cuối tuần hơn những ngày trong tuần.

Biểu đồ “Sự khác nhau giữa các loại khách đến quán cà phê ngày thường và cuối tuần”. Nguồn: Q&Me – “Vietnam’s Coffee Chain Landscape: Insights from Receipt Analysis”

Điểm đáng chú ý là dù mức chi tiêu cá nhân không lớn, tần suất và tính lặp lại lại rất cao. Điều này biến quán cà phê trở thành một “thói quen chi tiêu” hơn là một khoản chi xa xỉ, đóng vai trò như một điểm chạm quen thuộc trong hành vi tiêu dùng F&B hàng ngày của người đô thị.

3. Hành vi gọi đồ tại chuỗi cà phê: Phần lớn khách hàng chỉ sử dụng đò uống

Dữ liệu cho thấy hành vi khách hàng chuỗi cà phê Việt Nam vẫn tập trung chủ yếu vào đồ uống, khi 77% đơn hàng chỉ gồm nước uống. Trong khi đó, chỉ 18,5% khách hàng gọi thêm đồ ăn kèm, và khoảng 4,5% đơn hàng chỉ bao gồm đồ ăn. Điều này phản ánh rõ xu hướng tiêu dùng: đồ uống là lựa chọn mặc định, còn đồ ăn vẫn chưa trở thành thói quen phổ biến.

77% tổng số đơn hàng chỉ bao gồm đồ uống.
Nguồn: Q&Me – “Vietnam’s Coffee Chain Landscape: Insights from Receipt Analysis”

Tuy nhiên, khi khách hàng gọi thêm đồ ăn, giá trị hóa đơn tăng đáng kể. Cụ thể, một lượt ghé chỉ gọi đồ uống có mức chi tiêu trung bình 88.000 VND, nhưng nếu có cả đồ ăn và đồ uống, con số này tăng lên 162.000 VND, gần như gấp đôi. Đây là minh chứng rõ ràng cho tiềm năng tăng doanh thu từ hành vi mua kèm.

Tiềm năng tăng doanh thu từ hành vi mua kèm cả đồ uống và đồ ăn. Nguồn: Q&Me – “Vietnam’s Coffee Chain Landscape: Insights from Receipt Analysis”

Khoảng chênh lệch này mở ra cơ hội lớn để tối ưu giá trị giỏ hàng trong chuỗi cà phê Việt Nam. Tuy nhiên, tỷ lệ mua kèm thấp cho thấy chỉ mở rộng menu là chưa đủ, mà cần kết hợp thêm các chiến lược như combo, khuyến mãi và trưng bày sản phẩm theo ngữ cảnh tiêu dùng.

4. Loại đồ uống phổ biến tại chuỗi cà phê

Trong hành vi khách hàng chuỗi cà phê Việt Nam, cà phê không còn là lựa chọn áp đảo như trước khi chỉ chiếm 42% tổng đồ uống được gọi, trong khi trà đã vươn lên chiếm tới 44%. Đây là một thay đổi đáng chú ý, cho thấy xu hướng tiêu dùng đang dịch chuyển mạnh mẽ trong ngành F&B.

Cà phê chỉ chiếm 42% đồ uống được gọi, trong khi trà chiếm tới 44%.
Nguồn: Q&Me – “Vietnam’s Coffee Chain Landscape: Insights from Receipt Analysis”

Trong nhóm đồ uống từ trà, trà sữa chiếm 18%, các loại trà lạnh chiếm 15% và matcha/trà xanh chiếm 14%, tất cả đều có tỷ lệ tiêu thụ cao. Bên cạnh đó, đồ uống trái cây như nước ép, trà trái cây, chanh và sinh tố cũng chiếm tới 21% tổng số đơn hàng, phản ánh nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng.

Những con số này cho thấy trải nghiệm tại quán cà phê không còn xoay quanh cà phê thuần túy mà mở rộng sang nhiều lựa chọn khác. Vì vậy, để đáp ứng hành vi tiêu dùng chuỗi cà phê Việt Nam, các thương hiệu cần xây dựng menu đa dạng, đồng thời kết hợp không gian và trải nghiệm phù hợp để thu hút khách hàng.

5. Ý nghĩa cho doanh nghiệp F&B nhỏ

Từ dữ liệu về loại đồ uống phổ biến tại chuỗi cà phê Việt Nam, có thể thấy phần lớn lượt ghé quán mang tính cá nhân, nhanh gọn và chủ yếu xoay quanh đồ uống. Điều này cho thấy các giả định phổ biến trong marketing như khách đi theo nhóm hoặc ở lại lâu có thể không phản ánh đúng hành vi khách hàng chuỗi cà phê Việt Nam.

Bên cạnh đó, việc bán thêm đồ ăn không phải hành vi tự nhiên mà cần được kích hoạt có chủ đích. Với mức tăng trung bình khoảng 74.000 VND mỗi lượt có kèm đồ ăn, doanh nghiệp F&B nhỏ hoàn toàn có thể tăng doanh thu thông qua combo, gợi ý mua kèm hoặc thiết kế menu theo ngữ cảnh tiêu dùng thay vì chỉ bổ sung món.

Giải mã hành vi khách hàng chuỗi cà phê từ dữ liệu hóa đơn cho F&B nhỏ. Nguồn: Katinat

Dữ liệu về loại đồ uống phổ biến cũng cho thấy trà đang ngang hàng với cà phê về quy mô lựa chọn của khách hàng. Vì vậy, các quán F&B nhỏ không nên chỉ tập trung vào cà phê mà cần đa dạng hóa menu đồ uống, đặc biệt là trà và đồ uống trái cây, để phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của thị trường.

Cuối cùng, thay vì cố gắng thu hút càng nhiều khách càng tốt, doanh nghiệp nên xác định rõ mình đang phục vụ tốt nhóm nhu cầu nào như làm việc cá nhân, gặp gỡ nhanh hay dừng chân ngắn. Việc hiểu đúng “dịp sử dụng” sẽ giúp định vị rõ ràng hơn và tối ưu hiệu quả kinh doanh trong dài hạn.

Bài viết được tổng hợp từ báo cáo “Vietnam’s Coffee Chain Landscape: Insights from Receipt Analysis” của Q&Me (tháng 3/2026), thực hiện trên 200 người tiêu dùng tại TP.HCM và Hà Nội bởi đội ngũ GOF BIZ.